Izdavačka kuća Brill je objavila zbornik radova "The Catholic Church and Totalitarianism in Yugoslavia, 1941–1958". Urednik zbornika je Vojislav G. Pavlović.
Radovi objavljeni u ovom zborniku se bave pitanjima i problemima koji su određivali politiku Svete Stolice prema jugoslavenskom prostoru tokom pontifikata pape Pija XII. Pavlović u uvodu piše:
ʺOva knjiga nudi detaljnu analizu složene i često burne historije odnosa Katoličke crkve s dva značajna politička entiteta: prvo, Nezavisnom Državom Hrvatskom (...), i drugo, komunističkom Jugoslavijom (...). U oba slučaja, Katolička crkva se suočila s totalitarnim režimima čiji su stavovi prema Crkvi bili izrazito različiti. Ustaše, ekstremni hrvatski nacionalistički pokret koji je vladao Nazavisnom Državom Hrvatskom u ratnom periodu, smatrale su katoličanstvo ključnim elementom svog nacionalnog identiteta. S druge strane, komunisti su odbijali prihvatiti postojanje organizirane vjerske strukture izvan njihove kontrole koja je imala međunarodni karakter i podršku.
Radovi u ovoj knjizi istražuju kako se Katolička crkva nosila s ovim totalitarnim izazovima tokom pontifikata Pija XII. Složenu međusobnu igru faktora koji su obilježavali njihov odnos dodatno je usložio oružani sukob u Jugoslaviji – koji je poprimio oblik građanskog rata i etničkog sukoba – te kasniji period međunarodnih napetosti, započet i prije okončanja neprijateljstava, ponajviše uslijed naročito agresivne politike Komunističke partije Jugoslavije. Složenost jugoslavenske situacije možda se najjasnije ogledala u njenom statusu višenacionalne države, ali i zemlje u kojoj su živjeli pripadnici triju abrahamskih religija. Od posebnog značaja bila je činjenica da su ustaše došle na vlast s ciljem da Hrvatsku očiste od Srba, Jevreja i Roma svim raspoloživim sredstvima. Sprovođenje te politike podrazumijevalo je višestruk pristup, uključujući prelazak na katoličanstvo u slučajevima kada se željena fizička eliminacija pokazala neizvodivom. Stoga se Katolička crkva ne može posmatrati tek kao objekt ili posmatrač u nizu previranja koja su potresla Jugoslaviju; naprotiv, od nje se očekivalo da pruži značajnu podršku ustaškom režimu, a kasnije je postala najsnažniji protivnik komunističkog režima.
Ova studija razmatra reakciju Svete Stolice i katoličke hijerarhije u Jugoslaviji na previranja kroz koja su Jugoslavija i njeni građani prolazili tokom pontifikata Pija XII. Također je važno razmotriti jesu li te reakcije i politike bile međusobno usklađene. Pored toga, istražuje se i pitanje postojanja eventualnih razlika u stavovima između Svete Stolice i lokalne katoličke hijerarhije, kao i razlozi za takva neslaganja. Najzanimljivije i centralno pitanje je u kojoj mjeri je Sveta Stolica mogla i željela uticati na događaje u Jugoslaviji i, ako jeste, u koju svrhu je namjeravala izvršiti svoj utjecaj. Ova pitanja se mogu sažeti u jedno sveobuhvatno istraživanje: da li je Sveta Stolica usvojila koherentnu i dosljednu politiku prema Jugoslaviji tokom pontifikata Pija XII, i ako jeste, koji su bili njeni ciljevi?
Kako bi odgovorili na ova pitanja, autori priloga u ovoj knjizi fokusirali su se na sljedeće ključne faktore koji su odredili prirodu vjerskih prilika u Jugoslaviji: Svetu Stolicu, lokalnu katoličku hijerarhiju, ustaški pokret, Komunističku partiju Jugoslavije, Srpsku pravoslavnu crkvu i snage fašističke Italije u Hrvatskoj. Međudjelovanje svih ovih faktora odigralo je presudnu ulogu u oblikovanju građanskog i etničkog rata koji je opustošio Jugoslaviju te u stvaranju konteksta u kojem je jugoslavenska Komunistička partija uspostavila svoj režimʺ.