Udruženja građana "Jadovno 1941" iz Banjaluke i "Jadovno 1941" iz Beograda, sa predsjednicima dr Dušanom Bastaćem i Momčilom Mirićem, optuženi su da su oskrnavili Jevrejsko groblje u Zemunu i teško povredili osećanja zemunskih Jevreja, zato što su 10. maja 2025. godine održali parastos srpskim žrtvama, postavili pravoslavni krst i natpis na žardinjeri da tu leži 6.500 srpskih mučenika ubijenih u logoru Zemun na Sajmištu.

Za to djelo, po krivičnoj prijavi Jevrejske opštine Zemun, predviđena je kazna zatvora do 16 godina.

Nedavno je advokatska kancelarija Radić, koja zastupa optužene, obezbijedila dokaze da se ne radi o jevrejskom, već o srpskom groblju i srpskim žrtvama. U Arhivu Vojvodine pronađen je zapisnik, sastavljen 6. decembra 1944. na kome piše da Državna komisija konstatuje da su na "srpskom pravoslavnom groblju u Zemunu" otkopane 53 velike grobnice i da je u zajedničku grobnicu sahranjeno 6.500 leševa iz logora na Sajmištu.

- Dan nakon što je Državna komisija to konstatovala u jednom dnevnom listu objavljen je tekst u kome piše da su na jevrejskom groblju otkopane grobnice - kaže advokat Milenko Radić za "Novosti". - To je bila jedina informacija u javnosti i tako je ostalo. Pre sedam godina novinarka Vojislava Crnjanski Spasojević je otkrila i u "Večernjim novostima" objavila da je utvrđeno da je većina žrtava bila srpske nacionalnosti. Od tada oba udruženja "Jadovno" svake godine organizuju parastos i litije. Nije bilo većih problema sve dok prošle godine nisu postavili pravoslavni krst i parastos održali uz blagoslov patrijarha Porfirija. Optuženi su da su oskrnavili jevrejsko groblje, napravili štetu i od tada počinju problemi.

Ubrzo pošto je Jevrejska opština Zemun podnela krivičnu prijavu protiv oba udruženja, polovinom juna prošle godine održan je sastanak predstavnika Izvršnog odbora JOZ, sa predstavnicima ovih udruženja. Predstavnici Jevrejske opštine su tada istakli da kao vlasnici groblja nisu bili unapred obavešteni, niti im je bilo ko tražio dozvolu za taj čin, da su se osetili povređeni u verskom smislu. Na sastanku je trebalo da se pronađe rešenje kako bi se izbegao sudski proces. Ono, međutim, nije pronađeno.

- Udruženje "Jadovno '41" je 10. maja 2025. godine oskrnavilo Jevrejsko groblje u Zemunu tako što su postavili krst visok preko tri metra u žardinjeru iza spomenika podignutog 4. jula 1957. od strane Saveza boraca NOR Zemun - navedeno je u saopštenju Jevrejske opštine Zemun. - Pored krsta neovlašćeno su postavili spomen-ploču sa krstom i pratećim tekstom na žardinjeru u koju su ukopali pomenuti krst. Takođe su oskrnavili tablu koja upućuje posetioce da se nalaze na Jevrejskom groblju u Zemunu ispisanu na tri jezika, hebrejskom, srpskom i engleskom, tako što su na metalnu konstrukciju postavili tablu na kojoj, sa zvaničnim grbom Grada Beograda, stoji natpis: "Ulica žrtava logora Zemun". Ovim neprimerenim radnjama su duboko povredili verska osećanja Jevreja iz Zemuna.

Oni su istakli da su spremni da učestvuju u svakoj komemoraciji stradalim "žrtvama fašističkog terora" i sahranjenim na Jevrejskom groblju u Zemunu, ali bez verskih obeležja i obreda:

- Kao što se može videti na spomeniku podignutom 1957. nema zvezde petokrake, simbola Narodnooslobodilačkog pokreta. Tada je komunistička vlast ispoštovala naše verske propise i nije stavljala njihove simbole. Umesto poštovanja, bez da su nas obavestili, ili pozvali na komemoraciju, Udruženje "Jadovno '41" je otišlo i korak dalje ponovnim održavanjem parastosa ali i trajnim postavljanjem simbola koji ne pripadaju Judaizmu, čime su dodatno duboko povredili verska osećanja članova Jevrejske opštine Zemun. Parastos je održan u znak sećanja na 6.500 žrtava sahranjenih na našem groblju. Tekstom ispisanim na "spomen-ploči", na kojoj se ponovo našao krst, stoji netačno objašnjenje da se na našem groblju nalazi 6.500 srpskih žrtava. Tačno je jedino da su Srbi bili većinske žrtve, ali među sahranjenima je bilo Jevreja, Hrvata, Roma i muslimana iz Bosne. Samovoljnim postavljanjem "spomen-ploče" prekršen je i Zakon koji nalaže da se prethodno pribavi saglasnost vlasnika groblja, a potom i Grada Beograda.

Opširnije čitajte ovdje.