Stranci „gastarbajteri: strana stručna radna snaga u privredi Jugoslavije 1945-1950. godine

Stranci „gastarbajteri: strana stručna radna snaga u privredi Jugoslavije 1945-1950. godine

Arhiv Jugoslavije objavio je monografiju naučnog saradnika dr Saše Ilića pod nazivom Stranci „gastarbajteri: strana stručna radna snaga u privredi Jugoslavije 1945-1950. godine. Po obimu opširna knjiga (611 strana) nastala ja na osnovu doktorske teze autora, koju je pod mentorstvom dr Dubravke Stojanović branio na katedri za Opštu istoriju Filozofskog fakulteta u Beogradu.

Knjiga prikazuje stanje u osiromašenoj i razorenoj poslijeratnoj Jugoslaviji i nastojanje novih, komunističkih vlasti da, saglasno modelu oprobanom u Sovjetskom Savezu, izvedu intenzivnu industrijalizaciju i elektrifikaciju. Međutim, djelatnosti na modernizaciji privrede nisu bile moguće bez stručnog kadra, koga nije bilo dovoljno. Spas se očekivao od SSSR, ali iza velikih obećanja nisu stajala adekvatna djela, pa je u jugoslovenskom razvoju učestvovao tek mali broj (pretjerano plaćenih) sovjetskih stručnjaka. Jugoslavija je zbog toga rano morala posegnuti za drugim izvorima strane stručne radne snage. Prvi je bio u zemlji – brojni ratni zarobljenici kojima će se u zamjenu za ugovor o radu ponuditi sloboda, što je više hiljada prihvatilo. Drugi se nalazio u susjednim i obližnjim zemljama u kojima je rat stvorio nezaposlenost – najviše Njemačkoj, ali i Austriji, Čehoslovačkoj, Mađarskoj, Italiji i Bugarskoj. Ti stručnjaci biće traženi, ili će sami nuditi usluge tako da će oko deset hiljada njih biti na kraći ili duži rok angažirano u preduzećima i na gradilištima Jugoslavije. Rezultati koje su ostavili u privredi, posebno elektroprivredi, hemijskoj, mašinskoj, automobilskoj i radio-industriji bili su impresivni.

Istraživanje teme obavljeno je na obimnoj arhivskoj građi, prvenstveno fondova Arhiva Jugoslavije, a okvir historijske pojave i epohe na osnovu brojne domaće i strane publikovane građe, literature i štampe.

Knjiga je važna i za historiografiju u Bosni i Hercegovini jer je veliki broj stranih radnika i stručnjaka, pa i neki od najviših specijalista koji su angažirani u inostranstvu, radili upravo na njenim gradilištima, rudnicima i fabrikama (Jablanica, Jajce, Breza, Kakanj, Zenica, Banovići, Ljubija, Bihać, Mostar, Sarajevo itd.).

Komentari

Samo registrovani korisnici mogu komentarisati. Prijavi se!

Nema komentara.