Istorija razvoja automobilizma

Istorija razvoja automobilizma

Službeni gladnik iz Beograda je 2023. objavio knjigu „Automobil je sloboda. Istorija razvoja automobilizma u Srbiji“ Marka Miljkovića. Knjigu su recenzirali Milan Ristović, Saša Ilić i Ranka Gašić.

“Automobil je sloboda! Ovaj tehnološki izum, koji je 1903. godine stigao u Srbiju, olakšao je i ulepšao život mnogima, ali i doprineo brojnim društvenim promenama. Knjiga o 120 godina automobila i automobilizma u Srbiji zbog toga je važan prilog političkoj, društvenoj i kulturnoj istoriji Srbije, ali i knjiga koja nas, automobilom, vozi kroz Kraljevinu Srbiju, Kraljevinu Jugoslaviju, socijalističku Jugoslaviju i savremenu Srbiju, kroz procese njihove modernizacije, ali i krize i ratove, pokazujući svu složenost, ali i sve bogatstvo jedne ovakve teme. Koristeći najraznovrsnije istorijske izvore – arhivsku građu, novinske članke, fotografije, delove automobila, reklame, pozivnice, postere, filmove i TV serije, popularnu muziku, sećanja savremenika…, Marko Miljković je modernom istoriografskom analizom objedinio tehnološki, društveni, ideološki, politički, estetski, sportski, hedonistički pristup automobilima i automobilizmu, prateći njihov razvoj od parnih do električnih automobila, od narodnih vozila do limuzina kraljeva i lidera, od vozila koja su služila i ženskoj emancipaciji do vozila koja su imala značajnu ulogu u ratovima. Na ovom putovanju kroz vreme Marko Miljković nas je, uz pomoć različitih vozača, vozio po razlokanim ali i modernim putevima, sipajući benzin nekad na prvim beogradskim pumpama, a nekad, u vreme sankcija, iz plastičnih flaša, zaustavljajući se na prvim semaforima, ali i u modernim garažama, uporno tražeći slobodno mesto za parking. Vežite pojas, i uživajte u ovoj vožnji!

Može se zaključiti da je istorija razvoja automobilizma, tačnije automobila, dobro izabrana da posluži za jedno mnogo šire i bogatije bavljenje svim važnim aspektima naše novije istorije. Monografija dr Marka Miljkovića svakako poseduje sve osobenosti originalnog naučnog doprinosa, imajući u vidu bogatu heurističku osnovu, odličnu problemsku organizaciju teksta (poglavlja sa potpoglavljima), dobro izabranu metodologiju. Napisana je jasnim, zanimljivim i preciznim jezikom, ali nikako nauštrb naučno-stručne strane monografije.

Monografija poseduje sve elemente komparativne istorije, pored već istaknutih karakteristika, i jeste rezultat uspešno kombinovane istorije tehničke kulture, društvene istorije, ekonomske i političke istorije. Tematskim bogatstvom, ana¬litičkim pristupom, metodologijom i stilom pokazuje lepe odlike savremenog istoriografskog, naučnog štiva. - Prof. dr Milan Ristović

Dr Miljković ovom studijom nedvosmisleno pokazuje kako je automobilizam služio i u svrhe daleko šire nego što je transport ili zabava. Na primeru nemačkih firmi koje su uoči Drugog svetskog rata uvozile, prodavale i servisirale automo¬bile jasno je vidljivo kako se promovisala ideologija nacizma (antisemitizam). Dalje, automobil je redefinisao državnu legislativu, sastav policije, navike kretanja po gradovima, pa i sam izgled gradova, trgovinu, zanatstvo, mobilnost vojske, štampu, vidove nepotizma, oblike penetracije stranih sila, simboliku vrednosti (statusne simbole) itd. Takođe, pokazano je da se analizom razvoja automobilizma i motorizacije u određenoj zajednici (zemlji, društvu) kvalitetno može sagledati i istorija njenog političkog, ekonomskog i društvenog razvoja, što je naročito uočljivo na primeru socijalističke Jugoslavije. Konačno, razvoj sopstvenih kapaciteta u automobilskoj industriji, uključujući obim i kvalitet njenih proizvoda, bio je svojevrsno merilo uspeha čitave nacionalne ekonomije i važan pokazatelj ukupne modernosti jedne zemlje. - Dr Saša Ilić

Na osnovu dostupne izvorne građe i sveobuhvatne literature, autor je prikazao celovitu istoriju automobilizma u Srbiji (Jugoslaviji) u trajanju od jednog veka. Tema je zapravo mnogo šira, jer je automobil kao specifično moderni fenomen neodvojiv od dubokih društvenoekonomskih, socijalnih i političkih procesa koji su obeležili globalnu istoriju 20. veka, pa tako i srpsko društvo. Autor je iz prizme istorije automobilizma prikazao način na koji se srpsko društvo transformisalo, u početnim fazama veoma sporo, dok je u drugoj polovini 20. veka taj proces bio znatno ubrzan, da bi od 90-ih godina krenuo sasvim drugim pravcem, prešavši tako put, po rečima Ivana Berenda, „od periferije do periferije“. Monografija predstavlja sveobuhvatnu analizu fenomena auto¬mobila i automobilizma u Srbiji i Jugoslaviji, zasnovanu na savremenom naučnom i metodološkom pristupu, koji pruža duboki uvid u društvenu istoriju ovih prostora u poslednjih 120 godina. - Dr Ranka Gašić

Knjiga će biti promovirana u utorak, 12. marta 2024. u 12:00 sati u knjižari „Geca Kon“ u Beogradu. O knjizi će govoriti Milan Ristovi. Radina Vučetić, Gordana Milosavljević Stojanović i Marko Miljković.

Knjiga se može nabaviti u knjižarama Vulkan

11.03.2024

Komentari

Samo registrovani korisnici mogu komentarisati. Prijavi se!

Nema komentara.